Phản ứng ngưng tụ của amino acid

Amino acid là những chất hữu cơ tạp chức, trong phân tử chứa cả nhóm –NH₂ và –COOH. Amino acid được coi là đơn vị cơ bản cấu tạo nên protein và các chuỗi peptide. Chúng đóng vai trò thiết yếu trong việc xây dựng cơ bắp, tổng hợp nội tiết tố, enzyme và duy trì sự sống cho con người, động vật cũng như thực vật. Khi tiến hành phản ứng ngưng tụ amino acid, nguyên tử H của nhóm –NH₂ có thể kết hợp với OH của nhóm –COOH để tạo thành H₂O, đồng thời hình thành liên kết mới (-CO-NH-). Quá trình này có thể được mô tả bằng sơ đồ sau:

a) Cho các sơ đồ phản ứng sau (theo đúng tỉ lệ mol):
2H₂N-CH₂-COOH (t°) → (X) + H₂O
H₂N-CH₂-COOH + H₂N-CH(CH₃)-COOH (t°) → (Y) + H₂O
Xác định công thức cấu tạo của (X), (Y).
b) Amino acid (Z) (trong phân tử chỉ chứa hai loại nhóm chức –NH₂ và –COOH) có công thức phân tử là C₅H₉O₄N. Để trung hòa hết 10,00 mL dung dịch (Z) nồng độ 0,10M cần 10,00 mL dung dịch NaOH 0,20M. Kết quả phân tích cấu trúc cho thấy, (Z) có mạch carbon không phân nhánh và cấu tạo không đối xứng. Khi tiến hành đun nóng (Z) với chất xúc tác thích hợp để thực hiện phản ứng ngưng tụ, người ta thu được hỗn hợp các sản phẩm hữu cơ. Trong hỗn hợp này có hợp chất hữu cơ (T) bền vững, phân tử khối 129. Biện luận xác định công thức cấu tạo của (Z) và (T).