Acid X (chỉ chứa C, H, O trong phân tử) là một hợp chất hữu cơ có vai trò quan trọng trong nhiều quá trình sinh học và công nghiệp thực phẩm. Khi cơ thể vận động cường độ cao trong thời gian dài mà không được cung cấp đủ oxygen, glucose sẽ bị chuyển hóa thành acid X thông qua quá trình hô hấp yếm khí. Sự tích tụ acid X trong cơ bắp thường liên quan đến trạng thái mỏi cơ sau vận động mạnh. Ngoài ra, acid X còn được tạo ra trong quá trình lên men và có mặt trong các sản phẩm như sữa chua, dưa muối.
a) Đốt cháy hoàn toàn 9,0 gam acid X, cho toàn bộ sản phẩm cháy vào bình chứa 100 gam dung dịch calcium hydroxide 14,8%. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 10 gam kết tủa và một dung dịch muối A có nồng độ là 14,917%.
Hãy xác định công thức phân tử và công thức cấu tạo của acid X. Biết rằng: phân tử khối của X bằng 90 amu, trong công thức cấu tạo X có 2 nhóm chức -OH và -COOH cùng liên kết với một nguyên tử carbon.
b) Nêu một biện pháp đơn giản giúp vận động viên giảm cảm giác mỏi cơ do acid X bị tích tụ nhiều trong quá trình tập luyện thể thao.
(a) CO2 + Ca(OH)2 —> CaCO3 + H2O
2CO2 + Ca(OH)2 —> Ca(HCO3)2
nCa(OH)2 = 100.14,8%/74 = 0,2; nCaCO3 = 0,1 —> nCa(HCO3)2 = 0,2 – 0,1 = 0,1
—> nCO2 = nCaCO3 + 2nCa(HCO3)2 = 0,3 mol
mddA = 0,1.162/14,917% = 108,6 gam
Bảo toàn khối lượng: mCO2 + mH2O + mddCa(OH)2 = mCaCO3 + mddA
—> mH2O = 0,3
nX = 9/90 = 0,1 —> Số C = nCO2/nX = 3 và số H = 2nH2O/nX = 6
Số O = (90 – 12.3 – 1.6)/16 = 3
X là C3H6O3, cấu tạo CH3-CHOH-COOH.
(b) Để giảm lượng X tích tụ trong cơ trong quá trình tập luyện thể thao cần tăng tuần hoàn máu để máu vận chuyển X từ cơ tới gan, bằng cách: thả lỏng nhẹ nhàng sau buổi tập, uống đủ nước.