Aspirin (acetylsalicylic acid, C9H8O4) là hoạt chất giảm đau, hạ sốt và chống viêm phổ biến. Trong công nghiệp dược phẩm, aspirin được tổng hợp bằng phản ứng giữa salicylic acid (2-HOC6H4COOH – có vòng benzene) với acetic anhydride ((CH3CO)2O) có mặt xúc tác acid:
2-HOC6H4COOH + (CH3CO)2O (H+, t°) → 2-CH3COOC6H4COOH + CH3COOH
Đun nóng hoàn toàn 0,10 mol Aspirin với 350 mL dung dịch NaOH 1 M (lấy dư), sau khi phản ứng kết thúc thu được dung dịch Y chỉ chứa nước và các chất tan hữu cơ/vô cơ. Cô cạn dung dịch Y thu được chất rắn khan Z gồm 3 hợp chất (trong đó có 2 muối hữu cơ A và B với MA < MB). Cho các phát biểu sau:
(a) Phân tử Aspirin chứa đồng thời một nhóm chức ester và một nhóm chức carboxylic acid.
(b) 1 mol Aspirin phản ứng tối đa với 2 mol NaOH trong dung dịch khi đun nóng.
(c) Muối hữu cơ A là sodium acetate (CH3COONa).
(d) Muối B là muối của hợp chất đơn chức và không làm đổi màu quỳ tím.
(e) Khối lượng chất rắn khan Z thu được sau khi cô cạn dung dịch Y là 28,2 gam.
Số phát biểu đúng là
A. 4. B. 3. C. 2. D. 5.
(a) Đúng
(b) Sai, tỉ lệ là 1 : 3:
CH3COOC6H4COOH + 3NaOH —> CH3COONa + NaOC6H4COONa + 2H2O
(c) Đúng, MA < MB nên A là CH3COONa và B là NaOC6H4COONa.
(d) Sai, B là muối của hợp chất tạp chức (salicylic acid), dung dịch muối B làm quỳ tím hóa xanh do anion salicylate bị thủy phân mạnh.
(e) Sai, Z gồm CH3COONa (0,1 mol), NaOC6H4COONa (0,1 mol) và NaOH dư (0,05 mol) —> mZ = 27,2 gam