Dầu ăn đã qua sử dụng nếu được thu gom và xử lí phù hợp có thể dùng làm nguyên liệu sản xuất xà phòng. Một cơ sở sản xuất được 1612 bánh xà phòng trong mỗi ngày, mỗi bánh 120 gam và chứa 72,0% sodium oleate về khối lượng. Giả sử dầu ăn đã qua sử dụng chỉ gồm triolein và 5,00% tạp chất trơ về khối lượng. Trong quá trình xà phòng hóa bằng dung dịch sodium hydroxide, 70,0% lượng triolein có trong dầu tham gia phản ứng. Giả thiết sodium oleate không bị hao hụt trong quá trình thu hồi. Cho các phát biểu sau:
(a) Dầu ăn đã qua sử dụng đổ trực tiếp vào nguồn nước có thể gây ô nhiễm môi trường.
(b) Có thể thay dung dịch sodium hydroxide bằng lượng dư nước vôi trong để điều chế loại xà phòng tan dùng cho giặt rửa.
(c) Dầu cá thường cung cấp các acid béo omega-3, dầu đậu nành và dầu hướng dương thường cung cấp acid béo omega-6.
(d) Một số chất giặt rửa tổng hợp có thể được sản xuất từ nguyên liệu hóa dầu, nhưng các chất này không được gọi là xà phòng.
(đ) Khối lượng dầu ăn đã qua sử dụng cần dùng trong một ngày là khoảng 203,0 kg.
Số phát biểu đúng là
A. 4. B. 3. C. 2. D. 5.
(a) Đúng, dầu ăn đã qua sử dụng khi xả trực tiếp ra nguồn nước sẽ tạo lớp màng ngăn cản O2 hòa tan vào nước, làm chết các sinh vật thủy sinh và gây nghẽn cống rãnh, ô nhiễm môi trường.
(b) Sai, xà phòng là muối sodium hoặc potassium của acid béo. Nước vôi trong (Ca(OH)2) khi phản ứng với chất béo sẽ tạo ra muối calcium của acid béo (ví dụ (C17H35COO)2Ca), chất này không tan trong nước nên không thể dùng làm xà phòng giặt rửa.
(c) Đúng, dầu cá giàu các axit béo omega-3 (như EPA, DHA), còn dầu thực vật (như dầu đậu nành, dầu hướng dương) chứa nhiều axit béo omega-6 (như linoleic acid).
(d) Đúng, các chất giặt rửa tổng hợp (như alkylbenzene sulfonate) được tổng hợp từ nguyên liệu hóa dầu. Dù có tác dụng làm sạch giống xà phòng, chúng không có cấu trúc là muối sodium hoặc potassium của acid béo nên không được gọi là xà phòng.
(đ) Đúng
mC17H33COONa = 1612.120.72% = 139276,8 gam = 139,2768 kg
(C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH —> 3C17H33COONa + C3H5(OH)3
m dầu thải = 139,2768.884/(3.304.70%.95%) = 203,0 kg