Tiến hành thí nghiệm phản ứng giữa cellulose và nitric acid như sau:
• Bước 1: Cho 5 mL dung dịch HNO3 vào cốc thủy tinh ngâm trong chậu nước đá. Thêm từ từ 10 mL dung dịch H2SO4 đặc vào cốc và khuấy đều. Sau đó, lấy cốc ra khỏi chậu nước đá, thêm một nhúm bông vào cốc và dùng đũa thủy tinh ấn bông ngập trong dung dịch.
• Bước 2: Ngâm cốc trong chậu nước nóng khoảng 10 phút. Để nguội, lấy sản phẩm thu được ra khỏi cốc, rửa nhiều lần với nước lạnh (đến khi nước rửa không làm đổi màu quỳ tím), sau đó rửa lại bằng dung dịch NaHCO3 loãng.
• Bước 3: Cho sản phẩm vào giữa 2 miếng giấy lọc và ép để hút nước, làm khô tự nhiên.
Một học sinh đưa ra các nhận định về thí nghiệm trên
(a) Dung dịch NaHCO3 có vai trò trung hòa hoàn toàn acid còn lại trong sản phẩm.
(b) H2SO4 đặc đóng vài trò là chất xúc tác.
(c) Ở bước 3, có thể thay việc làm khô tự nhiên bằng cách sấy sản phẩm ở nhiệt độ cao.
(d) Phần còn lại trong cốc sau khi tách sản phẩm ở bước 2 được trung hòa và tách ion sulfate thì thu được dung dịch có phản ứng với thuốc thử Tollens.
Số nhận định đúng là
A. 3. B. 4. C. 1. D. 2.
(a) Đúng, rửa sản phẩm bằng nước không loại bỏ hoàn toàn acid được nên cần rửa bằng dung dịch NaHCO3 để loại hết các vết acid còn sót lại (acid dư làm sản phẩm kém bền, dễ phân hủy hoặc tự bốc cháy).
(b) Đúng, H2SO4 đặc đóng vài trò là chất xúc tác bằng cách tương tác với HNO3 tạo ion NO2+ tham gia phản ứng.
(c) Sai, sản phẩm là thuốc nổ, rất nhạy cảm với nhiệt, vì vậy không được sấy sản phẩm để tránh phân hủy nổ.
(d) Đúng, ngoài phản ứng tạo cellulose nitrate, một phần cellulose bị thủy phân tạo glucose nên có phản ứng với thuốc thử Tollens.