Cho công thức cấu tạo của hai chất lần lượt là thành phần chính trong xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp dưới đây:
Phát biểu nào sau đây đúng?
A. Trong nước cứng (chứa nhiều ion Ca2+, Mg2+), xà phòng duy trì được tác dụng giặt rửa tốt hơn chất giặt rửa tổng hợp vì gốc carboxylate không tạo kết tủa với các ion này.
B. Trong nước, cả xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp nêu trên đều bị thủy phân tạo môi trường acid, làm hư hại sợi vải từ tơ tằm và len.
C. Trong môi trường acid, xà phòng bị giảm hoặc mất tác dụng giặt rửa do gốc carboxylate chuyển thành acid béo khó tan, trong khi chất giặt rửa tổng hợp vẫn giữ được hiệu quả làm sạch.
D. Để bảo vệ môi trường, công nghệ hiện đại ưu tiên sản xuất các chất giặt rửa tổng hợp có mạch carbon phân nhánh vì chúng dễ bị vi sinh vật phân hủy sinh học.
A. Sai, ngược lại mới đúng, xà phòng tạo kết tủa với Mg2+, Ca2+ khiến khả năng giặt rửa giảm. Chất giặt rửa lại không tạo kết tủa nên khả năng giặt rửa được duy trì.
B. Sai, gốc carboxylate trong xà phòng bị thủy phân tạo môi trường kiềm:
RCOO– + H2O ⇋ RCOOH + OH–
Môi trường kiềm sẽ khiến vải có chất liệu polypeptide như tơ tằm, len nhanh mục.
Chất giặt rửa tổng hợp gần như trung tính vì gốc -SO3Na (ứng với acid mạnh RSO3H) không bị thủy phân.
C. Đúng, acid béo có tính acid yếu nên xà phòng dễ dàng chuyển thành acid béo trong môi trường acid. Acid béo không tan, không có đầu ưa nước nên không có tính giặt rửa.
Chất giặt rửa tổng hợp là muối của acid mạnh nên không bị biến đổi trong môi trường acid, tính giặt rửa được bảo toàn.
D. Sai, mạch càng phân nhánh càng khí bị vi sinh vật phân hủy sinh học hơn (vi sinh vật sử dụng enzyme để “gặm nhấm” suốt chiều dài phân tử, quá trình này bị chặn đứng khi gặp phải C bậc III hoặc IV – nơi xuất hiện nhánh).