Cho 5 gam hợp chất hữu cơ X có cấu trúc phân tử (như hình bên) vào một bát sứ và thêm 15 mL dung dịch KOH 30% (dùng dư), sau đó đun nóng một thời gian để phản ứng xảy ra. Kết thúc phản ứng, thêm dung dịch NaCl bão hòa, khuấy nhẹ.
a) Thí nghiệm trên là phản ứng ester hóa tristearin bằng KOH.
b) Mục đích của việc thêm dung dịch NaCl bão hòa nhằm làm tăng sự hòa tan của muối tạo dung dịch đồng nhất.
c) Chất rắn màu trắng thu được sau thí nghiệm có thành phần là muối potassium stearate.
d) Tiến hành phân tích m gam mẫu chất béo A gồm X và một acid béo tự do xác định được mẫu chất béo có chỉ số acid bằng 7 và chỉ số xà phòng hóa bằng 196. Đun nóng m gam mẫu chất béo A trên với một lượng dư dung dịch KOH thu được 67,62 gam muối của một acid béo duy nhất. Giá trị của m là 58,25.
(a) Sai, thí nghiệm trên là phản ứng xà phòng hóa tristearin bằng KOH.
(b) Sai, thêm dung dịch NaCl bão hòa nhằm mục đích giảm độ tan của muối potassium stearate và tăng tỉ trọng dung dịch, giúp muối sodium stearate tách ra và nổi lên.
(c) Đúng, X là (C17H35COO)3C3H5, chất rắn màu trắng thu được sau thí nghiệm là C17H35COOK (potassium stearate).
(d) Ý này sai đề, không có cách tính nào thỏa mãn tất cả số liệu của đề:
Cách 1:
nKOH = nC17H35COOK = 0,21 mol —> mKOH = 0,21.56 = 11,76 gam = 11760 mg
Tỉ lệ: 1 gam X phản ứng tối đa 196 mg KOH
m gam X phản ứng tối đa 11760 mg KOH
—> m = 11760/196 = 60 gam
Thử lại: 890x + 284y = 60; 3x + y = 0,21 —> x = 9/950; y = 69/380
Không thỏa mãn các chỉ số 196 và 7.
Cách 2:
A gồm (C17H35COO)3C3H5 (x mol) và C17H35COOH (y mol)
nC17H35COOK = 3x + y = 67,62/322
Chỉ số xà phòng hóa / Chỉ số acid = (3x + y)/y = 196/7
—> 3x – 27y = 0
—> x = 0,0675; y = 0,0075
mA = 890x + 284y = 62,205 gam
Cũng không thỏa mãn các chỉ số 196 và 7.