Cho cân bằng hóa học: X(g) ⇌ 2Y(g) ΔrH°298 > 0
Khi thay đổi các yếu tố: (a) Nén hỗn hợp; (b) Đun nóng; (c) Tăng nồng độ X; (d) Giảm nồng độ Y; (e) Thêm chất xúc tác. Có bao nhiêu yếu tố làm cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận?
A. 2. B. 3. C. 5. D. 4.
Đặc điểm của cân bằng trên: Chiều thuận thu nhiệt, chiều thuận có số mol khí tăng.
Có 3 yếu tố làm cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận là (b), (c), (d):
(a) Nén hỗn hợp làm tăng áp suất của hệ. Theo nguyên lý chuyển dịch cân bằng Le Chatelier, cân bằng sẽ dịch chuyển theo chiều làm giảm áp suất, tức là chiều có số mol khí ít hơn (chiều nghịch, từ 2 mol khí về 1 mol khí).
(b) Đun nóng (tăng nhiệt độ): Vì phản ứng thuận là phản ứng thu nhiệt, tăng nhiệt độ sẽ làm cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận để hấp thụ bớt nhiệt.
(c) Tăng nồng độ X: Tăng nồng độ chất phản ứng làm cân bằng dịch chuyển theo chiều làm giảm nồng độ X, tức là chiều thuận.
(d) Giảm nồng độ Y: Giảm nồng độ sản phẩm làm cân bằng dịch chuyển theo chiều làm tăng nồng độ Y trở lại, tức là chiều thuận.
(e) Thêm chất xúc tác: Chất xúc tác làm tăng tốc độ của cả phản ứng thuận và nghịch như nhau, do đó không làm dịch chuyển vị trí cân bằng.