Trong phòng thí nghiệm, nồng độ của dung dịch acetic acid được xác định bằng phương pháp chuẩn độ acid – base.
Nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm với các dụng cụ và hoá chất như sau:
– Dụng cụ: pipette, burette, bình tam giác.
– Hoá chất: Dung dịch chuẩn NaOH 0,10M, dung dịch CH3COOH, phenolphthalein.
Các bước tiến hành:
• Bước 1: Dùng pipette lấy 10,0 mL dung dịch CH3COOH cho vào bình tam giác, nhỏ thêm 2 đến 3 giọt phenolphthalein vào và lắc đều.
• Bước 2: Lấy dung dịch NaOH 0,10M vào burette (loại 25 mL) và điều chỉnh dung dịch trong burette ở mức 0.
• Bước 3: Mở khoá burette, nhỏ từ từ dung dịch NaOH vào bình tam giác đựng mẫu acid (lắc đều bình trong quá trình chuẩn độ), đến khi dung dịch chuyển sang màu hồng nhạt bền trong khoảng 15 giây thì dừng lại, ghi thể tích dung dịch NaOH 0,10M trong burette đã dùng.
Kết quả thu được sau 3 lần chuẩn độ như sau:
| Lần | Thể tích dung dịch CH3COOH (mL) | Thể tích NaOH (mL) |
| 1 | 10 | 15,0 |
| 2 | 10 | 15,1 |
| 3 | 10 | 15,2 |
a) Tại thời điểm hai chất phản ứng vừa đủ với nhau thì pH của dung dịch thu được lớn hơn 7.
b) Những dụng cụ thí nghiệm được sử dụng để pha và lấy chính xác các thể tích trong thí nghiệm trên gồm bình định mức, pipette và burette.
c) Nồng độ của dung dịch acetic acid là 0,151M.
d) Trước khi chuẩn độ, nếu không tráng burette bằng dung dịch NaOH mà chỉ rửa bằng nước cất, kết quả nồng độ acid tính được sẽ thấp hơn thực tế.
(a) Đúng, phản ứng: CH3COOH + NaOH —> CH3COONa + H2O
Khi phản ứng vừa đủ dung dịch trong bình tam giác chứa CH3COONa có pH > 7 do:
CH3COO– + H2O ⇋ CH3COOH + OH–
(b) Sai, thí nghiệm trên không thấy nhắc đến bình định mức (bình định mức dùng để pha chế dung dịch chuẩn NaOH 0,1M). Bình định mức, pipette và burette đều là các dụng cụ để lấy chính xác các thể tích.
(c) Đúng, Vdd NaOH trung bình = 15,1 mL
CM CH3COOH = 0,1.15,1/10 = 0,151M
(d) Sai, nếu không tráng burette bằng dung dịch NaOH mà chỉ rửa bằng nước cất thì dung dịch NaOH trong burette bị loãng hơn giá trị ban đầu —> Tốn nhiều thể tích NaOH hơn để chuẩn độ —> Nồng độ acid tính được cao hơn thực tế.